شبکه تلویزیون آریانا بپردازیم درحدود نزدیک به سی عنوان برنامه ازاین شبکه پخش میگردد (صبح زندگی ، گزارشهای ولایتها ، ازهنرتاهنرمند،چراغ هدایت ، قصه های جنگ،رهگذران نور،انتخاب بیننده ها ، سرک بی سر، گامی بسوی باز سازی، پنچ آهنگ برتر، چشم شیشه ای ، مرچ مصالح ،آنطرف واقعیت، آریانا درنیمه روز ، بیایم دری بیاموزیم،دیدگاه ، گلبرگها،حقیقت،کلام وثیق،مصاحبه اختصاصی، ورزش،ستاره های رنگین ، پروانه ها ،ورزش سلامتی واخبار) که هرکدام ازآنها خصوصیات خودش رادارد.

آریانا در نیمه روز شاید ازبهترین برنامه های این تلویزیون به حساب میرسد که به معضلی عامه مردم ما توجه می کند که بیشتر دراین روزها به مشکل روانی جامعه توسط کارشناسان میپردازند.

که اینگونه برنامه ها ضرورت ویژه ای را برای این کشور آسیب دیده از هرجهت را ایجاب می نماید.

قصه های جنگ  یک برنامه ارزشی درجهت رساندن پیام تعدادی کثیری ازقربانیایان  جنگ  می تواند باشد. وهیچ جمع وجماعتی تا به حال بدون چشم داشتی سیاسی برای این قربانی ها کاری انجام نداده اند اکثریت از اینها استفاده ابزاری کرده اند بدنبال سوژه های ویژه خود بوده اند امید میرود که بنیاد بیات وتلویزیون آریانا بدنبال چنین سوژه های نباشند.

انطرف واقعیت برنامه ای است ممثل وبیانگر سالهای گذشته بحران که چه تاثیر منفی برجامعه گذاشته است .بابه تصویرکشیدن صحنه ها ، و چهره های متهم ،عمق وضعیت دردناک جامعه  رابرای  بیننده  ژرف نگر روشن می سازد.

 

حقیقت عنوان برنامه ایست که گردانندگان آن برنامه می خواهند تصویرگرآن باشند که خیلی ها  مشکل به نظر میرسد ولی رویهمرفته بعضی قسمت های حقیقت متجلی عنوانش بوده ولی خیلی حقیقت ها بوده که حقیقت خواهان جامعه خواستار روشن شدن آن می باشند.

 وآیا گردانندگان حقیقت درد و درک آنرا داشته وگاهی درمخیله ای شان آمده است که حقیقت های زیادی وجود دارد که به آن پرداخته شود !

 

یک نکته بسیار ظریف درافغانستان امروزی مطرح است و آن تعریف واژه هاست ، سوالی پیش می آید که یکی ازآنها دررابطه با واژه حقیقت است که همین واژه را باچه دیدی می بینی وباکدام عینک آنرا تعریف می نمایی ؟

 

حقیقت های دررابطه با قربانیان جنگ ،نقض حقوق بشر، بی عدالتی ، تبعیض وتحجر درگذشته ها وجود داشته وامروز هم حقیقت ها و دیدگاه حقیقت خواهی  وجود دارد که به تصویر کشیدن آنها دید حقیقت بین لازم دارد  مثلا دربعضی نقاط کشور امروز هم لانه تروریست ها هم مرکز تولید مواد مخدرهم می باشد وهم توجه دولت وجامعه جهانی در همانجا تمرکر داردوکمک ها درهمانجا سرازیر می گردد بطور نمونه درهمین روزها درهلمند وموسی قلعه  که مرکزلانه تروریسیم است امنیت موقتی که پیش آمده کرزی اعلام کرده درموسی قلعه بزرگترین سد آبی جهان ساخته خواهد شد گردانندگان برنامه حقیقت بگویند که چه حقیقت درآن نهفته است ؟!

  در بعضی نقاط کشور که درطول چند  سالی گذشته  نه لانه  تروریسیم بوده و نه مرکزتولید مواد

 مخدربوده وحتی یک مرمی که درآن بوی ناامنی خشونت بیاید شلیک نشده است چرا جهت برنامه های حقیقت، بدین سو کشیده نمی شود ؟

 

آیادرک آن برای مجریان وگردانندگان آن برنامه وجود دارد؟

 آیا این یک حقیقت تلخ درافغانستان امروزی نیست؟

 

آیا قتل عامها و سیاست های فاشیستی وتبعیض طلبانه ای که چندسال پیش درافغانستان اعمال گردید  وقتل عام سیستماتیک در مزار شریف ویکاولنگ و...... بجرم نژاد ،قوم ومذهب خاص انجام شد، می توان گذشت ؟ این سوالی است که حقیقت گویان پاسخگوی آن خواهند بود.

 

ولی رسانه ها امروز بادیدی جوغالب با پدیده قربانیان به معنای عام آن برخورد می نمایند. شفاف سازی بین مهاجم ومدافع  درسی سال جنگ ، خشونت ، آوارگی ، مهاجرت ، بی عدالتی ، تبعیض و تحجر.......کاری دشواری خواهد بود درعین حال تعهد اخلاقی رسانه یی نیز درجهت آشکار شدن حقیقت موثر خواهد بود.

 

زمانیکه من قسمت دوم این بحث رانوشتم دوستی پیام انتقادی از من داشت که چرا من سوژه تلویزیون آریانا را انتخاب کرده ام گفته بود چندین بار ما و تعدادی زیادی درخواست آهنگهای داوود سرخوش را کردیم ولی آریانا هیچ توجهی به درخواستهای ما نکرد.

که به باور ما هم در دنیای هنر وموسیقی اعمال سلیقه شاید جفای آشکار به هنرخواهد بود ما تا به حال شاهد دعوت تعدادی از هنرمندان از بیرون کشور با هزینه آریانا بوده ایم بعضی هنرمندان که  ما به هنروشخصیت شان احترام داریم  ولی کمتر شناخته شده در افغانستان می باشند ولی داوود سرخوش که هنرمند ایست جوان ومبتکر طرفدارانی  زیادی دارد آریانا حتی حاضرنیست که دوتا کلیب درست حسابی ازوی گرفته وپخش نماید حتی از همان کلیبهای موجود دربازار هم حاضر نیست که پخش کند یک روز یکی گردانندگان برنامه ای اریانا می گفت که کلیبهای از سرخوش را نداریم  به تازگی ها پیدا کرده ایم واهنگهای وی را از این به بعد پخش خواهیم کرد که خیلی خنده دار بود .

خبرنگارآریانا مقیم  امریکا دراروپا امده با هنرمندان عزیز ما برنامه های گفتگو ترتیب میدهد ولی تهیه دوتا کلیب برای آریانا مشکل میباشد حالا برنامه دعوت که مانند سایر هنرمندان عزیز که آریانا میزبان شان بوده  که خیلی هامشکل ترخواهد بود!

 

امسال  کوچی ها داخل هزارجات ومنطقه بهسود شدند اصطکاک بین کوچی ها ومردم محلی پیش آمدو باعث قتل چندین نفرازاهالی شد ودررسانه ها ازجمله در رادیو بی بی سی انعکاس وسیعی  داشت ولی آریانا حتی حاضر به پخش خبر آن واقعه نشد چندین گردهمایی در همان نزدیکی دفتر آریانا انجام شد ولی آریانا حاضر به انعکاس درست وحسابی آن نشد، آریانا از چه چیزی وحشت کرده بود وچه ملاحظه باعث شد که دست به سانسور بزند ، وآیا سانسور بوده یاعدم علاقه به چنین واقعه واعمال سلیقه نسبت بمردم آن مناطق.

 

گرداننده محترم برنامه حقیقت در همان روزها می توانست برای شفاف سازی دیدگاه هردو طرف در برنامه حقیقت اش بازگوکننده ای حقیقت می بود درحالیکه درآن روزها در بهسود فقط مردم اهالی بودند که قربانی می شدند پای هیچ گروه و جریان سیاسی ( به اصطلاح جنگ سالار) دخیل درقضیه نبود.

 

ویاامسال درسالگرد احمدشاه مسعود آریانا سنگ تمام گذاشت مراسم سالگرد را ازاستدیوم کابل بطورمستقیم پخش کرد وباری دیگر وروزی دیگر تکرار آنرا پخش کرد که نفس چنین گردهمایی با حضور سران کشور چنین ایجاب می کرد. ویا مراسم تشییع ، تدفین وفاتحه ظاهرشاه را با آب تاب وبطورمستقیم پخش نمود وچندین ساعت این شبکه مایه گذاشت.

 

نسبت به قربانی شدن سید مصطفی کاظمی هم بی تفاوت نماند واز شخصیت ایشان بخوبی تجلیل کرد.

 

اما دراواخربرج حوت ۱۳۸۵ گردهمایی بزرگی  درسالگرد شهیدمزاری (درغرب کابل)  در چند کیلو متری دفترآریانا برگزارشده بود درحالیکه سران کشور به شمول رئیس جمهور کرزی ، رئیس پارلمان ، اکثروزرا ونمایندگان پارلمان بالاتر ازهمه هزاران نفر و........ شرکت داشتند ولی آریانا بسیارکوتاه این خبررا پخش کرد که پخش نکردنش بهتر از پخش کردن آن بود و این برخورد دوگانه نسبت به این شخصیت ها را چگونه  می توان ارزیابی نمود .

بویژه بین دوشخصیت جهادی احمدشاه مسعود ومزاری که هردوقربانی توطئه تروریسیم بین المللی شده اند که برخورد کاملا دوگانه انجام شده است. 

ما این برخورد دوگانه آریانا را  کم لطفی  گردانندگان این شبکه نسبت به مردم هزاره میدانیم  .

 

کلام وثیق عنوان برنامه ایست مذهبی که الگو یش آیت الله شیخ آصف محسنی می باشد که درس اخلاق ازآریانا به مردم افغانستان می دهد آیا این حرکت آریانا نوعی تبلیغ درجهت طرز تفکر  خاصی ودیدگاهی سیاسی مشخص نیست !؟

 

درحالیکه آیت الله شیخ آصف محسنی  خود دارای تلویزیون است نیازی زیادی به ترویج افکارش ازطریق آریانا ندارد ولی انتخاب آقای محسنی برای تدریس درسهای اخلاق بیانگرچه چیزی می تواند باشد بجز اینکه نوعی گرایش به طرز دیدگاه وتفکر اقای محسنی درآن شبکه باشد درسال گذشته ماهی محرم دربرنامه های مذهبی این شبکه چهره های انتخاب می شدند که وابسته یاتمایل به طرز تفکرحزب حرکت داشتند.

 

درمجموع دراکثربرنامه ها ما نمونه های طرفدار آن طرز تفکررا می بینیم که آریانا در برجسته کردن آن بی میل نبوده و نیست بطور نمونه از سید عبدالقیوم سجادی ، شیخ عبدالله محسنی(فرزند آیت الله محسنی)،هاشم عصمت اللهی وبراتعلی جبرئیلی و..........

شاید گفته شود که آریانا یک رسانه شخصی وخصوصی است دراتنخاب خود آزاد می باشد، که با چنین برداشت و دیدی ما هم بحثی نداریم  .

ولی به باورما حفظ بیطرفی یک رسانه درجهت تحکیم پایه های وحدت ملی کمک خواهد کرد وهررسانه ای اگر باورمند به وحدت ملی است درفضای پرآشوب کنونی درراستای ترویج وحدت ملی گام بردارد ونه درجهت متزلزل ساختن پایه های آن.

اگرگفته شود که آیت الله محسنی یک عالم دینی است ما اورا بدین لحاظ انتخاب کرده ایم این سوال پیش می آید زمانیکه آیت الله محقق کابلی تنها مرجع تقلید افغانی درافغانستان وحوزات علمیه زمانیکه سنگ تهداب مجتمع بزرگ خاتم الانبیا را درغرب کابل با اشتراک تعدادی زیادی مردم ومقامات مملکتی و اعضای پارلمان گذاشتند بوضوح دراین قضیه کم لطفی آریانا را دیدیم  .

یادرمراسم عیدنوروزسال 1386 دردامنه علی آباد شبیه این برخورد ها را بوضوح مشاهده کردیم.

 

آیا شعاری که بعضی وقتها آریانا تبلیغ میکند که آریانا بازتاب دهنده اندیشه های ناب ، همین می باشد؟

آیا آریانا توانایی ، ایده ای توازن قومی و سیاسی  را دارد؟

که باید منتظربمانیم که درآینده بکدام سمت سو حرکت خواهد نمود.

که البته جهت های برجسته ومثبت آریانا را درقسمت اول و دوم این بحث ما آنرا بیان کرده ایم.

پایان

 نبی قانع زاده

فنلاند